Oppenheimer (2023)

[Dark Tina]

Oppenheimer (2023) là kiểu phim không chiều khán giả theo cách dễ dãi. Nó không cố làm mọi thứ “dễ nuốt”, không bày sẵn cảm xúc, cũng không cố gồng mình thành một bom tấn giải trí đơn thuần. Đây là một bộ phim dày đặc thoại, dày đặc ý tưởng, và dày đặc cả sự căng thẳng vô hình. Xem xong rồi vẫn còn thấy đầu óc ong ong, nhưng là kiểu ong ong rất đã.

Điều mình thích nhất ở phim là Christopher Nolan không kể câu chuyện này như một bài tiểu sử khô cứng. Ông biến cuộc đời của J. Robert Oppenheimer thành một guồng quay vừa mang tính chính trị, vừa mang tính đạo đức, vừa rất cá nhân. Phim nói về người tạo ra bom nguyên tử, nhưng sâu hơn nữa, nó là câu chuyện về cái giá của trí tuệ, của tham vọng, và của việc con người chạm tay vào thứ vượt quá khả năng kiểm soát của chính mình.

Cillian Murphy quá hợp vai. Gương mặt gầy, ánh mắt lúc nào cũng như đang bị thiêu đốt từ bên trong khiến nhân vật này gần như không cần phải nói quá nhiều cũng đã tạo được sức nặng. Oppenheimer trong phim không được tô vẽ thành anh hùng, mà hiện lên như một con người cực kì thông minh nhưng đầy mâu thuẫn. Có những khoảnh khắc ông đứng giữa đám đông, được tung hô, nhưng nhìn vào mắt lại thấy một sự trống rỗng rất đáng sợ. Cái này phim làm tốt thật sự.

Một điểm rất hay nữa là cách phim xây dựng nhịp căng thẳng. Nghe thì hơi lạ vì đây đâu phải phim hành động, nhưng có nhiều đoạn mình còn thấy hồi hộp hơn cả mấy cảnh rượt đuổi thông thường. Đặc biệt là phân đoạn thử bom đầu tiên. Nolan kéo căng không khí bằng hình ảnh, nhịp cắt, âm nhạc và cả sự im lặng. Khi vụ nổ xảy ra, phim không làm theo kiểu phô diễn cho hoành tráng ngay lập tức, mà để khán giả cảm nhận độ khủng khiếp bằng độ trễ. Nó làm mình nổi da gà theo đúng nghĩa.

Âm nhạc của Ludwig Göransson cũng là một phần quá quan trọng. Nó không chỉ để nâng cảm xúc, mà gần như là mạch ngầm dẫn toàn bộ bộ phim. Có những đoạn tiếng nhạc dồn lên như thể đầu nhân vật sắp nổ tung. Cảm giác bất an, áp lực và hỗn loạn cứ bám rất dai. Bộ phim vốn nhiều lời thoại, nhiều gương mặt, nhiều cuộc tranh luận, nhưng nhờ phần nhạc mà mọi thứ vẫn giữ được nhịp cuốn hút.

Tuy vậy, Oppenheimer không phải phim dành cho tất cả mọi người. Thời lượng dài, cách kể phi tuyến tính, lượng thông tin dày và nhiều nhân vật chính trị có thể khiến người xem mệt nếu không tập trung. Có vài đoạn mình thấy gần như phải “đuổi” theo phim chứ không phải ngồi xem thoải mái. Nhưng cũng chính vì vậy mà khi ghép nối được các lớp thông tin, cảm giác lại rất thỏa mãn. Nó không phải kiểu phim xem để thư giãn cuối tuần, mà là kiểu phim xem xong muốn ngồi nghĩ thêm một lúc.

Điều khiến phim đáng nhớ nhất, theo mình, là nó không chỉ đặt câu hỏi “bom nguyên tử được tạo ra như thế nào”, mà còn đặt câu hỏi “sau khi tạo ra nó, con người còn lại gì?”. Cái giỏi của phim là không phán xét quá lộ, nhưng vẫn khiến người xem thấy nặng lòng. Khoa học trong phim vừa đẹp, vừa đáng sợ. Thiên tài trong phim vừa đáng nể, vừa đáng thương. Và chiến thắng trong phim lại không hề mang cảm giác chiến thắng.

Tóm lại, Oppenheimer (2023) là một bộ phim rất nặng đô, rất chỉn chu, và rất ám ảnh. Không phải hoàn hảo tuyệt đối, vì có thể hơi khó tiếp cận với nhiều người, nhưng đây chắc chắn là một tác phẩm đáng xem nếu bạn thích những bộ phim khiến mình phải suy nghĩ thật lâu sau khi màn hình tối đi. Nó không ồn ào theo kiểu bom tấn thường thấy, nhưng dư âm thì cực kì lớn. Một bộ phim xem xong thấy choáng, hơi mệt, nhưng đáng tiền và đáng thời gian. Nói thật là khá hiếm có phim nào vừa lạnh lùng vừa dữ dội đến thế.