Review phim Joker (2019): Khi một cái cười nghe còn buồn hơn cả tiếng khóc
Joker (2019) không phải kiểu phim siêu anh hùng để xem cho đã mắt rồi thôi. Nó là một bộ phim khó chịu theo cách rất có chủ đích, càng xem càng thấy ngột ngạt, càng nghĩ lại càng thấy buồn. Todd Phillips lấy nhân vật phản diện nổi tiếng bậc nhất của DC, nhưng thay vì biến hắn thành một biểu tượng “ngầu”, ông kéo người xem đi sát vào phần người rất méo mó, rất cô độc và cũng rất đau của Arthur Fleck.
Điều mình thấy hay nhất ở phim là nó không vội vàng biến Arthur thành Joker ngay từ đầu. Phim đi từng bước, chậm rãi, gần như lì lợm, để cho mình nhìn thấy một con người sống bên lề xã hội: làm nghề chú hề, mắc bệnh tâm lý, luôn cố tỏ ra tử tế nhưng liên tục bị xem thường. Mỗi ngày của Arthur giống như bị đời bào mòn thêm một chút. Không có cú rẽ quá lớn ngay từ đầu, chỉ là hàng loạt vết nứt nhỏ tích tụ dần, và chính vì thế màn biến đổi của nhân vật mới đáng sợ. Nó không bùng nổ kiểu điện ảnh thường thấy, mà giống một sợi dây bị kéo căng quá lâu, tới lúc đứt thì nghe lạnh cả người.
Joaquin Phoenix thực sự gánh cả bộ phim. Cái cách anh diễn bằng thân thể quá xuất sắc: dáng đi lom khom, bờ vai gầy nhô lên, từng cái cúi đầu, từng ánh mắt vừa muốn được nhìn thấy vừa sợ người khác nhìn thấy. Có những đoạn Arthur không nói gì nhiều, nhưng chỉ cần nhìn nét mặt cũng đủ hiểu đầu óc nhân vật đang mục ra từ bên trong. Nụ cười bệnh lý của Arthur là chi tiết ám ảnh nhất phim. Nó không mang lại cảm giác vui vẻ, mà ngược lại, nghe như một cơn đau bị bật ra sai chỗ. Rất hiếm phim làm tiếng cười trở nên bi thảm đến vậy.
Bầu không khí của Joker cũng là điểm ăn tiền. Gotham trong phim không hào nhoáng, không mang cảm giác truyện tranh quá đà, mà bẩn, xám, bí bách và mệt mỏi. Thành phố đó giống như đang mục ruỗng cùng với Arthur. Những con hẻm, toa tàu, căn hộ chật chội, cầu thang dài… tất cả đều khiến người xem thấy ngợp. Đặc biệt, cảnh Arthur nhảy múa trên cầu thang là một trong những khoảnh khắc đắt nhất phim. Trước đó, cầu thang luôn là thứ gì đó nặng nề, như cuộc sống đè lên vai anh. Nhưng ở cảnh ấy, nó lại biến thành sân khấu cho sự giải thoát méo mó. Một cảnh rất đẹp, nhưng càng đẹp càng rợn.
Phim còn gây ấn tượng ở cách nó để người xem liên tục tự hỏi: mình đang cảm thông cho Arthur, hay mình đang chứng kiến một con người trượt dài mà không thể cứu nổi? Joker không dễ dãi. Nó không xin khán giả tha thứ cho nhân vật, cũng không tô trắng những hành động tàn nhẫn của hắn. Phim chỉ mở ra một khoảng không rất khó chịu: đôi khi quái vật không xuất hiện từ hư không, mà được nuôi lớn từ sự thờ ơ, chế giễu và bỏ mặc. Chính điểm này làm phim gây tranh cãi, nhưng cũng khiến nó đáng nhớ hơn nhiều phim chuyển thể truyện tranh khác.
Phần nhạc phim và cách dàn dựng cũng góp phần đẩy cảm xúc lên rất mạnh. Những đoạn im lặng, những khung hình giữ hơi lâu, tiếng bước chân, tiếng thở, tiếng cười bật ra không đúng lúc… tất cả khiến người xem như bị nhốt chung trong tâm trí Arthur. Có vài đoạn xem xong không hẳn sốc, mà thấy lạnh. Cảm giác nó cứ lặng lẽ bò lên người mình vậy.
Tất nhiên, Joker không phải phim dành cho tất cả mọi người. Nhịp phim khá chậm, màu sắc u ám, năng lượng rất tiêu cực. Ai chờ một bộ phim kiểu đối đầu anh hùng - phản diện hoành tráng có thể sẽ hơi hụt hẫng. Nhưng nếu thích những phim tâm lý nặng đô, đào sâu vào nhân vật và để lại cảm giác lưng chừng sau khi xem xong, thì đây là một bộ phim rất đáng thử.
Tóm lại, Joker (2019) là một bộ phim vừa đau, vừa đẹp, vừa đáng sợ. Nó không khiến mình thích thú theo kiểu giải trí thông thường, mà khiến mình ngồi im một lúc sau khi phim kết thúc. Joaquin Phoenix quá xuất thần, không khí phim quá đặc quánh, còn câu chuyện thì buồn theo kiểu rất khó nuốt. Đây là một bộ phim hay, nhưng là cái hay khiến người ta hơi mêt, hơi nặng lòng chứ không dễ xem chút nào. Và có lẽ chính vì thế nên nó mới đáng nhớ đến vậy.